مؤلف: استاد علیرضا اعرافی
مقرّر: جواد ابراهیمی
ناظر: احمد عابدین زاده
حجم: 200 صفحه
میزان پیشرفت: اتمام یافته
معرفی کوتاه
در این نوشتار، مسأله سحر در ابعاد مختلف طی سه فصل مورد بررسی فقهی قرار گرفته است.
فصل اول به تبیین کلیات بحث پرداخته، فصل دوم متکفل بررسی ادله در این باب است و در نهایت فروعات بحث در فصل سوم بیان شده است.
معرفی مفصل
استعمال علوم غریبه از جمله سحر و کهانت در جوامع مختلف واقع شده و زندگی برخی افراد را متأثر ساخته است. علوم غریبه بهطورکلی شامل دامنه گستردهای از فنون سحر و کهانت تا رمل و اسطرلاب و …است. در فقه متعارف به سحر و کهانت و تنجیم پرداخته شده است. در نوشتار مدنظر مسأله سحر در ابعاد مختلف طی سه فصل مورد بررسی فقهی قرار گرفته است.
در فصل اول در دو بخش قلمرو فرا فقهی و قلمرو فقهی کلیاتی راجع به جایگاه سحر، پیشینه سحر، تفاوت علوم غریبه با علوم طبیعی، تبیین فلسفی پدیده سحر، ارتباط سحر و دین و آراء فقهاء درباره حکم فقهی سحر اشاره شده است.
در فصل دوم ادله مربوط به حرمت سحر در دو دسته شامل ادله قرآنی (سه دلیل) و روایی (16 دلیل) بیان شده است. نفي فلاح و سعادت بهطور مطلق از ساحر در آخرت، تعبیر کفر و توبیخ تام و وعده عذاب اخروی بر حرمت سحر دلالت دارد.
ادله روایی نیز، يا به دلالت مطابقي يا به دلالت التزامي و بالفحوی بر حرمت سحر دلالت دارد. روايات از كثرتي برخوردار است که نمیتوان آنها را كنار گذاشت؛ بهنحویکه دلالت آنها بر حرمت و كبيره بودن سحر قابل قبول است. لذا بنا بر دلالت تام برخی آیات و روایات حرمت سحر ثابت است.
در فصل سوم برخی فروعات نیز ذيل بحث سحر درباره حکم تعلیم و تعلم سحر، حکم تکسب به سحر، شعبدهبازی و حد ساحر مطرح شده است.