مؤلف: استاد علیرضا اعرافی
محقق: علی بخشی
ناظر: سید رضا روحانی راد
حجم: 400 صفحه
میزان پیشرفت: اتمام یافته
معرفی کوتاه
گستره و گرایشهای هرمنوتیک، در سه حیطه (متن مدار، مفسّر مدار و مؤلف مدار) و نیز نحلههای هرمنوتیک (عینی گرا و نسبیگرا) ازجمله مباحثی است که موردتوجه متکلمان کلام جدید واقع شده است و دارای شقوق مختلفی است که کتاب حاضر بدانها پرداخته است.
معرفی مفصل
اهمیّت و نقش علم هرمنوتیک موضوعی نیست که مورد انکار واقع شود، چراکه باگذشت زمان؛ ابعاد، زوایا و میزان تأثیرگذاری آن بر دیگر علوم واضح و روشنتر میگردد. هرمنوتیک بیشتر افکار و رشتههای علمی را با پرسشهای فراوان و ابهامهای جدّی مواجه نموده است. شکی نیست که نوع سؤالها، تردیدها و تجربهها در دو ساحت غربی و اسلامی به سبب تمایزهای بسیار آنها از همدیگر، تفاوت زیادی دارند که در این کتاب بدان توجه شده است.
این کتاب در چهار فصل ساماندهی شده است:
فصل اول به مقدمه کتاب اختصاص یافته که دربرگیرنده «پرسشهای پژوهش»، «روش تحقیق»، «محدودیتها و امتیازات پژوهش» و «سازماندهی پژوهش» است.
فصل دوم به کلیات پژوهش میپردازد که شامل مفهوم شناسی، پیشینه پژوهش در دو ساحت اسلامی و غربی و در بخشهای دیگر شامل مباحث؛ گستره و گرایشهای هرمنوتیک، ارکان سه گانة فهم (متن مدار، مفسّر مدار و مؤلف مدار) و نیز نحلههای هرمنوتیک (عینی گرا و نسبیگرا) است.
فصل سوم، هرمنوتیک در ساحت غربی را بررسی مینماید. در این فصل دیدگاههای نمایندگان اصلی هرمنوتیک کلاسیک، هرمنوتیک رمانتیک (شلایر ماخر و ویلهلم دیلتای)، هرمنوتیک فلسفی (مارتین هایدگر و هانس کئورگ گادامر)، هرمنوتیک انتقادی و نئوکلاسیک (یورگن هابرماس، کارل اوتو اپل، امیلیو بتّی و اریک دونالد هرش) بررسی شده است. بیشتر تمرکز کتاب در این فصل، به بررسی آراء و اندیشه گادامر و نقد دیدگاه وی اختصاص یافته است.
چهارمین فصل نیز هرمنوتیک در ساحت اسلامی را تبیین میکند. در این فصل «عناصر اصلی دیدگاه هرمنوتیکی نواندیشان»، «عناصر اصلی دیدگاه عینیّت گرای اجتهادی» و نیز «وجوه افتراق نظریه اجتهاد گرا با هرمنوتیک عینیتگرایی غربی» و «اصول و عوامل مؤثر در فهم و مقدمات اجتهاد» بررسی و تبیین گشته است.
کتاب شامل سه پیوست؛ با عناوین «تعیّن و عدم تعیّن معنا»، «چیستی معنا یا نظریههای معنا» و «پدیدارشناسی»، است.