مؤلف: استاد علیرضا اعرافی
محقق: سید عباس موسوی
ناظر: سید نقی موسوی
میزان پیشرفت: 55 درصد.
معرفی کوتاه
پژوهش فوق با روش فقهی، دعای والدین برای فرزندان را در دو محور اصلی و یک محور فرعی، در پنج فصل موردبررسی قرار میدهد که شامل کلیات، بررسی ادله رجحان دعای والدین برای طلب فرزند صالح؛ بررسی ادله رجحان دعای والدین برای صلاح فرزندان؛ ادله مرجوحیت نفرین والدین برای فرزندان و درنهایت به جمعبندی فصول و بیان گزارهها فقهی میپردازد.
توضیحات تکمیلی
گستردگی کاربست دعا موجب شده است که جایگاه ویژهای در تربیت بدان اختصاص یابد. دعا روشی مهم و آسان برای تربیت است که میتواند اهداف تربیتی را محقق سازد. اهتمام منابع اسلامی ـ آیات و روایات ـ به دعا، نشان میدهد که بهرهگیری از این روش برای تربیت، مورد تأکید اسلام است. دعا علاوه بر جنبهی خودسازی، دگرسازی نیز دارد. برای همین، دعا از دیدگاه اسلام، بهمثابه یک روش تربیتی نیز تلقی شده است. ارائه این روش تربیتی فقط ابتکار اسلام است که در ضمن تعالیم اسلامی نهفته است.
این پژوهش با روش فقهی دعای والدین برای فرزندان را در دو محور اصلی و یک محور فرعی دنبال مینماید که روند آن بهصورت ذیل بیان میگردد:
فصل اول: شامل مقدماتی نظیر: بیان مسئله، مفهومشناسی دعا و مفاهیم متشابه و متقابل آن، رجحان دعا، ارکان و مراتب دعا و نیز پیشنهی بحث میشود.
فصل دوم: بررسی ادله رجحان دعای والدین برای طلب فرزند صالح است (محور اصلی اول): 1 ـ ادله عامه این بحث، ادله فرزندآوری و تکثیر نسل است؛ 2 ـ دلیل عقلی نیز با ارائهی مقدماتی بیان شده است که با ارشاد دین قابل درک است؛ بنابراین دلیل عقلی مستقل نخواهد بود؛ 3 ـ ادله قرآنی: فرزندخواهی حضرت زکریا (ع)، حضرت ابراهیم (ع) و عباد الرحمان مورد استناد قرار گرفته است؛ 4 ـ ادله حدیثی: مجموعهای از روایات مؤکده وجود دارد که فرزندخواهی را توصیه نمودهاند؛ 5 ـ سیره معصومین (ع) نیز بر دعای والدین برای فرزندخواهی بوده است و استنادات آن موردبررسی قرار گرفتهاند.
فصل سوم: بررسی ادله رجحان دعای والدین برای صلاح فرزندان است (محور اصلی دوم): 1 ـ قواعد عامهای همچون: قاعدهی احسان، إعانه بر نیکیها و قاعده هدایت و تربیت اقتضا مینمایند که دعای والدین برای اصلاح و صلاح فرزندان رجحان دارد؛ 2 ـ دلیل عقلی: همراه با مقدماتی بیان شده است؛ 3 ـ ادله قرآنی: دعای حضرت نوح (ع)، حضرت زکریا (ع)، حضرت ابراهیم (ع)، حضرت یعقوب (ع)، … و دعای عباد الرحمن و انسانهای رشدیافته برای فرزندان مورد استناد و بررسی قرار گرفتهاند. 4 ـ ادلهی روایی فراوانی نیز مورد استناد و بررسی قرار گرفته شده است؛ 5 ـ سیره معصومین (ع) و استنادات آن نیز مورد استشهاد این بخش از تحقیق است.
فصل چهارم: این بخش از تحقیق مسئلهای فرعی است که ادله مرجوحیت نفرین والدین برای فرزندان موردبررسی قرار گرفته است. بر اساس ادله عامه، عقلی و نقلی نفرین والدین برای فرزندان مورد مذمت شرع اسلام است.
فصل پنجم: جمعبندی فصول گذشته به تفکیک صورت گرفته و نتیجهی آن در مجموعهای از گزارهها ارائه گردیده است.