خطبه اول

محاسبه‌ نفس از راه‌های خودسازی

عاقبت‌اندیشی راه رستگاری

بسم‌الله الرحمن الرحیم نحمده علی ما کان و نستعینه من امرنا علی ما یکون و نؤمن به و نتوکل علیه و نستغفره و نستهدیه و نعوذ به من شرور أنفسنا و سیئات أعمالنا و نصلّی و نسلّم علی سیدنا و نبینا و طبی قلوبنا و شفیع ذوبنا ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین الاطهرین و لا سیّما بقیة الله فی الارضین.

توصیه به تقوا

اعوذبالله من الشیطان الرجیم بسم‌الله الرحمن الرحیم «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ»[1]«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ»[2]عِبَادَ اللَّهِ أوصِیکمْ و نَفسِی بِتَقْوَی اللَّه و ملازمة أمره و مجانبة نهیه و تَجَهَّزُوا رَحِمَكُمُ اللَّهُ فَقَدْ نُودِيَ فِيكُمْ بِالرَّحِيل‏[3] وَ تَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوَی[4]

همه شما نمازگزاران گرامی، برادران و خواهران گرامی و خودم را در این روز و پایان مسابقه الهی و عبادی به تقوا و پارسایی و پرهیزکاری توصیه می‌کنم.

در امالی شیخ مفید روایت مفصلی راجع به روز عید فطر آمده است که یک بخش آن این است: آن گاه که روز عید فطر و صبحگاه آن فرا رسد خداوند ملائکه خود را به زمین گسیل می‌دارد و ملائکه خدا بر هر کوی و برزنی فریاد می‌زنند: «يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ اخْرُجُوا إِلَى‏ رَبٍ‏ كَرِيمٍ‏ يُعْطِي الْجَزِيلَ وَ يَغْفِرُ الْعَظِيمَ»[5]ای مردم و ای انسان‌هایی که یک ماه در یک آزمون عبادی بزرگ شرکت کرده‌اید! برای نماز عید فطر به پا خواسته‌اید! از خدا تقاضا کنید تا شما را ببخشد. امروز خداوند برای شما نمازگزاران عید فطر و روزه‌داران رمضان اجری بزرگ اعطا خواهد کرد و گناهان بزرگ را خواهد بخشید.

در هر دو سوره اعلی و شمس بر تزکیه نفس انگشت گذاشته شده است. برادران و خواهران! نمازگزاران! ما باید برای آینده خود تزکیه و تهذیب را در راس کارها قرار دهیم.

نکاتی در باب خودسازی

این «قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَكَّى‏»[6]در سوره اعلی و «قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها»[7] در سوره شمس می‌فرماید باید شما خود را بسازید. برای ساختن خویش باید دو سه نکته یادمان نرود:

الف) محاسبه‌گری از نفس

در مسائل معنوی و اخلاقی اهل محاسبه باشیم. مثل یک تاجر، صنعت‌گر و دانش‌آموز حساب گر باشیم. اگر در تمام رفتارها اهل محاسبه باشیم و مو را از ماست بکشیم می‌توانیم در این آزمون موفق شویم.

ب) عاقبت‌اندیشی راه رستگاری

باید عاقبت‌اندیش باشیم. به پایان کارهایمان، هم پایان دنیوی و هم پایان بزرگتر اخروی بیندیشیم.

اگر این دو نکته در زندگی معنوی ما آمد آن وقت خانه، کارخانه، جامعه و محیط ما محیط ایمانی می‌شود.

برادران و خواهران! امروز آمده‌ایم زیر آفتاب و زیر آسمان تا هم شاکر خداوند بر نعمت‌های ماه رمضان باشیم و هم به یاد قیامت بیفتیم. همه ما باید آماده شویم چرا که همه ما به‌زودی با مرگ ملاقات خواهیم کرد. به‌زودی همه ما وارد صحرای بزرگ محشر خواهیم شد.

برادران و خواهران! حسابگری، مداقه‌گری از نفس و حساب کشیدن از خویشتن و نگاه به پایان کار راه رستگاری ما است.

خدایا در این مسیر دست ما را بگیر و از همه لغزش‌ها مصون بدار و ما را به اوج افتخار و عظمت و پیروزی اخلاقی و معنوی نائل بفرما.

بسم‌ الله الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ إِنَّا أَعْطَينَاكَ الْكَوْثَرَ فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ[8]


[1]– سوره آل عمران، آیه 102

[2]. سوره حشر، آیه 18.

[3]– سید رضی، نهج‌البلاغه (صبحی صالح)، خطبه 204، ص 321.

[4]ـ سوره بقره، آیه 197.

[5]– شیخ مفید، امالی، ص 232

[6]– سوره اعلی، آیه 14

[7]– سوره شمس، آیه 9

[8]– سوره کوثر

خطبه دوم

ارائه گفتمان تمدنی جهان اسلام و تغییر موازنه قوا در جهان

لزوم اهتمام همگان برای حل مسئله جمعیت و ازدواج

بسم‌الله الرحمن الرحیم الحمدالله رب العالمین بارئ الخلائق أجمعین ثمّ الصّلاة و السّلام علی سیّدنا و نبیّنا و حبیبنا أبی القاسم المصطفی محمّد و علی مولانا علیّ بن ابیطالب و علی الصدیقة الطاهرة فاطمة الزهراء و علی الحسن و الحسین سیدی شباب أهل الجنّة و علی أئمة المسلمین علی بن الحسین و محمّد بن علی و جعفر بن محمّد و موسی بن جعفر و علی بن موسی و محمّد بن علی و علی بن محمّد و الحسن بن علی و الخلف القائم المنتظر حججک علی عبادک و أمنائک فی بلادک ساسة العباد و ارکان البلاد و ابواب الایمان و أمناء الرحمن و سلالة النبین و صفوة المرسلین و عترة خیرة رب العالمین صلواتک علیهم اجمعین.

توصیه به تقوا

اعوذبالله من الشیطان الرجیم بسم‌الله الرحمن الرحیم«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ»[9]عِبَادَ اللَّهِ أوصِیکمْ و نَفسِی بِتَقْوَی اللَّه و ملازمة أمره و مجانبة نهیه و تَجَهَّزُوا رَحِمَكُمُ اللَّهُ فَقَدْ نُودِيَ فِيكُمْ بِالرَّحِيل‏[10]وَ تَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوَی[11]

باز خودم و شما را در این روز شریف و در این موقعیت عظیم و در این جمع پاک و معنوی به تقوا و پارسایی در همه شئون زندگی دعوت می‌کنم.

مناسبت‌ها

به‌صورت کوتاه چند نکته را در خطبه دوم عرض می‌کنم:

1. گرامیداشت رحلت معمار کبیر انقلاب و شهدای 15 خرداد

امروز 15 خرداد است و دیروز سالگرد ارتحال امام خمینی (ره) بود. درود می‌فرستیم به روح بلند امام و شهدای گران‌قدر 15 خرداد، همه شهیدان اسلام، شهدای این جمع و درگذشتگان و اموات با ذکر صلواتی بر محمد و آل محمد.

2. ارائه گفتمان تمدنی جهان اسلام و تغیر موازنه قوا در جهان

به فضل الهی امروز انقلاب اسلامی با همت بلند شما ملت ایران و مردمان مجاهد در راه خدا جهان را از لحاظ موازنه قوا وارد مرحله جدیدی کرده است. راهپیمایی‌های چهل‌ساله شما، ایثار و شهادت شما و ملت بزرگ، وضعیت امروز را با سابق متفاوت کرده است. اسلام در بیست سال و سی سال قبل یک قدرت اجتماعی سیاسی و نظامی حاکم و دارای سخن در جهان نبود. امروز به فضل خداوند موازنه قوا در عالم به نفع ملت‌های محروم، قدرت عظیم معنوی، اسلام و گفتمان اسلام تغییر کرده است. آری ما با صدها مشکل در داخل و خارج مواجه هستیم. اما امروز ملت ایران، انقلاب اسلامی، جبهه مقاومت، امت اسلام و ملل محروم عالم دارای یک قدرت مستقل قوی در جهان هستند. این قدرت دارای ارتش است، دارای جبهه مقاومت است، دارای توانایی‌های فراوان است و از همه مهم‌تر دارای یک گفتمان معنوی و اخلاقی است.این آرمان بزرگ اسلام است که امروز به همت شما پیش رفته است البته با خطرهای زیادی هم مواجه است.

بیانیه گام دوم آغاز عصر جدید در موازنه قوا و آمادگی برای ساختن یک تمدنی که شانه‌به‌شانه تمدن‌های بزرگ عالم بزند هست. این بیانیه باید در قوای مسئول ما و در میان ملت و جوانان ما موردتوجه قرار بگیرد. علی‌الخصوص و به‌ویژه آن هفت بند اصلی این منشور بزرگ راهبردی باید موردتوجه قرار بگیرد.

3. آفرینش حماسه بزرگ روز قدس توسط امت اسلامی

باید از دولت بزرگ ایران، ملل اسلامی و جبهه مقاومت برای آفرینش حماسه بزرگ روز قدس تشکر کرد. حماسه‌ای که عالم را خیره کرد و دشمنان را به عقب راند و به فضل خدا این حماسه استمرار پیدا خواهد کرد. آفرین بر شما!

شما در میبد، مردم عزیز ما در یزد، ملت بزرگ و رشید ایران، صد ملت عالم و جبهه مقاومت در روز قدس نشان دادید که با زبان روزه و با روح پایداری و مقاومت در برابر غصب فلسطین و تعدی به حقوق ملت‌های مظلوم خواهید ایستاد. شما در آزمون قدس و جمعه‌های پرشکوه ماه رمضان، جماعت‌ها و نمازهای بسیار پررونق، جلسات قرآنی، شب‌های قدر و احیا، اطعام و رسیدگی به فقرا و مستمندان موفق بودید.

4. لزوم خودباوری و تبعیت از فرامین رهبری

ما برای ادامه راه نیازمند به خودباوری هستیم. مسئولان، جوانان و ملت ما باید خود را باور کنند. نیازمند ابتکار و خلاقیت هستیم، نیازمند شجاعت هستیم، نیازمند وحدت و همگامی هستیم، نیازمند وحدت فرماندهی هستیم. انتظار می‌رود که فرماندهی بزرگ انقلاب وقتی فرمانی دادند و راهی را نشان دادند مسئولان و دست‌اندرکاران ما سخنی متفاوت نگویند، راه او را بپیمایند و نگاهشان به انگشت اشاره فرماندهی باشد که از سکوی بلند رهبری آن‌ها را هدایت می‌کند.

برای عبور از این بحران‌هایی که امروز با آن‌ها مواجه هستیم نیاز به تکیه به جوانان، بازسازی قدرت خود، چشم نداشتن به بیگانگان و تکیه بر قدرت ملت داریم.

5. ادارات سالم از رازهای آرامش مردم

در سطح اداری هم این نکته را تأکید کنم که از رازهای آرامش مردم ادارات سالم است. ما مسئولین باید تلاش کنیم ادارات ما مظهر پاکی و سلامت باشد، مظهر خرد و دانش باشد، مظهر تلاش و مجاهدت باشد، از رشوه و پارتی‌بازی دور باشد و کارها را روان و آسان انجام بدهند. آن‌هایی که این جور عمل می‌کنند آفرین! خدا خیرشان دهد و دیگران هم باید تلاش کنیم مسیر اداری برای مردم، سرمایه‌گذاران و صنعت ما مسیر راحت و راحتی باشد.

6. لزوم اهتمام همگان برای حل مسئله جمعیت و ازدواج

برادران و خواهران! در این اجتماع عظیم شرکت کردید. در پایان یک ماه شریف قرار داریم و در آستانه سالی که رمضان باید ادامه پیدا کند. ما مشکلات متعددی داریم که با دست شما مردم و همت مسئولان باید حل شود. مسئله جمعیت یک مسئله مهمی است. این روند رشد جمعیت، آینده خطرناکی را برای کشور ما رقم می‌زند. انتظار می‌رود مسئولان همت کنند. قانونی در حدود پنج یا شش سال قبل در شورای انقلاب فرهنگی تصویب شد و برای مجلس شورای اسلامی رفت. من به رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس گفتم: برای چه قانون تشویق و ترغیب افزایش جمعیت چند سال در مجلس طول کشیده است و انتظار می‌رود که مجلس این قانون را تمام کند. مسئله جمعیت، کاهش ازدواج، افزایش طلاق و افزایش سن ازدواج مشکلاتی است که شما و ما باید آن‌ها را حل کنیم و جرایمی که در بحث‌های رانندگی، مفاسد اخلاقی و نزاع‌ها است باید کنترل شود. مسئولان وظایفی دارند اما وظیفه ما بیش از همه است و باید اقدامات لازم و کافی در این زمینه‌ها صورت پذیرد.

دعا

نسئلک اللهم و ندعوک باسمک العظیم الاعظم الاعز الاجلّ الاکرم یا الله … یا ارحم الرحمین، اللهم ارزقنا توفیق الطاعة و بعد المعصیة و صدق النیّة و عرفان الحرمة، اللهم انصر الاسلام و اهله و اخذل الکفر و اهله،خدایا ماه رمضان را از ما قبول بفرما و به ما توفیق ادامه پیام ماه رمضان در همه عرصه‌های اجتماعی اخلاقی و سیاسی عنایت و کرامت بفرما، اموات و درگذشتگان ما و درگذشتگان از این جمع و شهدای گران‌قدر ما و شهدای 15 خرداد و امام شهدا را با اولیای خودت محشور بفرما، باران رحمتت را بر ما نازل بفرما، گرفتاری ملت را برطرف بفرما، همه ما را در انجام وظایفمان موفق و مؤید بدار، سلام ما را به حضرت ولیعصر ابلاغ بفرما، خدمتگزاران به اسلام و مقام معظم رهبری را مؤید و منصور بدارد.

بسم‌ الله الرحمن الرَّحِيمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يلِدْ وَلَمْ يولَدْ وَلَمْ يكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ[12]


[9]– سوره آل عمران، آیه 102

[10]– سید رضی، نهج‌البلاغه (صبحی صالح)، خطبه 204، ص 321

[11]ـ سوره مائده، آیه 35.

[12]– سوره اخلاص