خطبه اول

حساسیت خاص امیر مؤمنان (ع) در مورد بیت‌المال

نعمت و بلا دو ابزار آزمایش بشری

بسم‌الله الرحمن الرحیم نحمده علی ما کان و نستعینه من امرنا علی ما یکون و نؤمن به و نتوکل علیه و نستغفره و نستهدیه و نعوذ به من شرور أنفسنا و سیئات أعمالنا و نصلّی و نسلّم علی سیدنا و نبینا و طبی قلوبنا و شفیع ذوبنا ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین الاطهرین و لا سیّما بقیة الله فی الارضین.

توصیه به تقوا

اعوذبالله من الشیطان الرجیم بسم‌الله الرحمن الرحیم«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ»[1]عِبَادَ اللَّهِ أوصِیکمْ و نَفسِی بِتَقْوَی اللَّه و ملازمة أمره و مجانبة نهیه و تَجَهَّزُوا رَحِمَكُمُ اللَّهُ فَقَدْ نُودِيَ فِيكُمْ بِالرَّحِيل‏[2] وَ تَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوَی[3]

همه شما برادران و خواهران نمازگزار گرامی و خودم را به تقوای الهی، پرهیزکاری و پارسایی، رعایت اوامر و فرمان‌های خداوند در همه احوال و شئون زندگی فردی و اجتماعی توصیه و سفارش می‌کنم. امیدواریم خداوند دروازه‌های حکمت و بصیرت و تقوا را به روی ما بگشاید و همه ما را از انسان‌های پارسا و باتقوا مقرر بفرماید.

اهمیت احترام به مال و حقوق مردم

عرض شد که در بحث سرقت، اختلاس و تعدی به حقوق دیگران اسلام قوانین و مقررات بسیار سنگین و فرمان‌ها و دستورات جدی دارد و هرگونه تصرف در اموال دیگران چه اموال اشخاص حقیقی و چه اموال عمومی قواعد و ضوابطی دارد. اگر کسی بخواهد در مال دیگران تصرف کند کم یا زیاد، باید در یکی از آن چهارچوب و عامل قرار بگیرد: رضایت، قراردادها، قواعد و قوانین حاکم و مقررات شرعی. این‌ها چهار عامل و راه بود برای اینکه انسان بتواند در اموال دیگران تصرف کند. اگر هیچ‌یک از آن‌ها نبود تصرف در اموال و حقوق دیگران غصب، سرقت و تصرف ظالمانه و جائرانه به شمار می‌آید. گفتیم شاید قریب نیمی از فقه ما مربوط به قوانینی که راه دادوستد و راه‌های تصرف در اموال دیگران را نشان می‌دهد است که تعاملات اگر در آن چارچوب‌ها بود درست است و در غیر این صورت سرقت و تصرف ظالمانه می‌شود.

پس از آن گفتیم که تصرف در بیت‌المال به‌خصوص به دلیل اینکه تصرف در اموال عمومی است و همه جامعه یا امام مالک و ذی‌حق در آن هستند گناه بالاتری دارد و مواخذه‌های سنگینی برای آن در نظر گرفته شده است و انسان برای غصب و تعدی به اموال دیگران قوانین متعدی قرار داده است. برای حکومت هم برای حفظ بیت‌المال اسلام خیلی عنایت و تأکید دارد.این‌ها مجموعه مباحثی بود که در خطبه‌های قبل به کمک آیات و روایات و نهج‌البلاغه و قواعد فقهی اشاره کردیم. همه آن‌ها نشان می‌داد که بخشی از تأکیدات بلیغ اسلام حفظ اموال و حقوق دیگران است و این‌که آن یک دایره تعریف شده‌ای است که اگر کسی بدون مقررات وارد این تعدی و غصب شود مشمول مؤاخذات و قوانین سنگین است و در مواردی گناه کبیره شمرده می‌شود و حتی در مواقعی حد و تعزیر دارد. تصرف در اموال دیگران چه اشخاص حقیقی و چه اشخاص حقوقی بدون رضایت یا قوانینی که شرع اجازه داده باشد درهرصورت گناه است. «لَا يَحِلُ‏ مَالُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلَّا عَنْ طِيبِ‏ نَفْسٍ مِنْه‏»[4]؛ «النَّاسُ مُسَلَّطُونَ‏ عَلَى‏ أَمْوَالِهِم‏»[5] هر کسی بر اموال و حقوق مشروعی که به دست آورده است مسلط است. برای اینکه شما وارد حوزه و حاکمیت او شوید راه دارد اگر از راهش رفتیم جایز و الا حرام و دارای مؤاخذات است. سبک زندگی اسلامی باید این باشد. همان‌طور که آبروی یک مسلمان و انسان‌های مؤمن دارای ارزش و حریم الهی است و حرمت انسانی و الهی دارد اموال و حقوق مردم هم همین‌طور است.

حساسیت خاص امیر مؤمنان (ع) در مورد بیت‌المال

وقتی هم که به بیت‌المال می‌رسد در ده دوازده خطبه و نامه نهج‌البلاغه دیدید که امیرالمؤمنین چطور نهیب می‌زند که مسلمانان چرا بدون روش شرعی در بیت‌المال کسان دیگر تعدی کردند و یکی از عوامل شهادت امیرالمؤمنین و رقم خوردن آن سرنوشت برای حکومتشان، سخت‌گیری و شدت عمل ایشان در برابر تعدی و تجاوز به اموال بیت‌المال خصوصاً از ناحیه کسانی که نام و منصب و مقام و موقعیت داشتند بود و یکی از جاهایی که به این سادگی امام کوتاه نمی‌آمدند این بود که مسئولی دست‌اندازی کند و پا را از گلیم خود دراز و به حقوق مردم و بیت‌المال تعدی کند و وارد آن حوزه شود. این اهمیت بحث بود که در خطبه‌های متعدد موردبررسی قرار گرفت.

بررسی عوامل تعدی و غصب

بعد از این رشته از مباحث وارد این مطالب شدیم که چه عواملی انسان را به گناه خصوصاً به تعدی در اموال دیگران می‌کشاند و انسان‌ها به دزدی، اختلاس و تعدی به اموال مردم و بیت‌المال می‌پردازند. گفتیم حدود دوازده علت و عامل می‌توان برای این قصه ذکر کرد عوامل شخصیتی و روان‌شناختی و چیزهای متعددی که در حال دنبال کردن آن‌ها بودیم. چه عواملی دزدی و سرقت و اختلاس را به وجود می‌آورد، آن را دامن می‌زند و توسعه می‌دهد؟

الف) جهل

در اینجا عامل اول جهل و نادانی بود که موردبررسی قرار گرفت. یکی از عواملی که موجب ارتکاب گناه ازجمله دست‌اندازی در اموال دیگران می‌شود جهل و نادانی است. اینکه کسی توجه به حکم یا موضوع نداشته باشد. اقسام آن را که جهل تقصیری و قصوری بود را مطرح کردیم. منتهی گاهی انسان در جهل معذور است اما در خیلی از موارد جهل عذر نیست چون شاهراه یادگیری و علم به روی بشر باز است. خصوصاً جهل در اموال مردم معذور نیست چون اگر دین هم نباشد عقل می‌فهمد که نباید در مال مردم تصرف کرد. در زمین مزروعی طرف یک سانت و پنج سانت هم نباید وارد شد. وقتی‌که در اداره است آن اموال عمومی را ولو در حد کم نمی‌تواند در مصارف شخصی‌اش بدون رعایت قانون استفاده کند. ضمن اینکه آن همه آیات و روایات در اهمیت و ارزش اموال و مالکیت مردم داریم اگر این‌ها هم نبود عقل باز متوجه این امور می‌شد. فلذا جهل عذر نیست و شخص نمی‌تواند در قیامت بگوید من نمی‌دانستم و این اختلاس و دزدی را انجام دادم این معمولاً عذر نیست.

ب) غفلت

عامل دوم غفلت، سهو و نسیان است که بحث کردیم. گاهی انسان می‌داند ولی به دلایلی غافل می‌شود و از جیب دیگری چیزی را برداشت.

ج) فقر و احتیاج

عامل سوم فقر است. فقر و احتیاج قطعاً یکی از اموالی است که موجب گسترش دزدی و امثال این‌ها می‌شود. اینکه آیا درست است یا نه فعلاً کاری نداریم. اما یکی از عواملی که باعث دست‌اندازی به اموال دیگران و دزدی می‌شود آن است که شخص نیاز و احتیاج دارد. البته این همیشه نیست بلکه یکی از عواملش است. چون در بعض اختلاس‌ها و دزدی‌های کلان، عامل فقر نیست بلکه آز و حرص است که مربوط به افراد دارا و ثروتمند است که بعداً بحث خواهد شد، اما برای آدم‌های عادی، فقر و احتیاج است که به سمت دزدی و سرقت و غصب کشانده است. تحقیقات هم این را نشان می‌دهد حالا ریز آمار و ارقام را نمی‌خواهم اینجا عرض کنم، اما در این دوره‌ای که زندگی برای مردم خصوصاً طبقات متوسط به پایین به خاطر تحریم‌ها و عوامل دیگر سخت شد، آمار و ارقام نشان می‌دهد که درصدی از دزدی بالا رفته است و منحنی دزدی به سمت بالا حرکت کرده است. این نشان می‌دهد که وقتی یک خانواده متوسط از وضع زندگی متوسط به سمت فقر رفت و زندگی‌اش چند درجه سقوط کرد ناچار می‌شود که به سمت دزدی و کلاه‌برداری و اموری از این دست رود این واقعیتی است که نمی‌شود آن را پنهان کرد. وقتی طبقات متوسط به دلیل فشار زندگی از سطحی به سمت دیگری تنزل پیدا می‌کند یک زمینه طبیعی به وجود می‌آید که به سمت تعدی به اموال دیگران برود. آمارها هم نشان می‌دهد که در محیط‌هایی که فقر گسترش پیدا کند چنین بزهکاری‌هایی بیشتر می‌شود. در دنیا هم همین‌طور است. نوعی از اختلاس‌ها و تعدی به اموال دیگران داریم که ناشی از فقر است. اما معمولاً این دزدی‌ها خرده دزدی‌ها است اما درحالی‌که دزدی‌های کلان و اختلاس‌ها به خاطر حرص و آز متمکنان بی‌دین و فرومایه است. اما این عامل سوم رشته‌ای از دزدی‌ها را ایجاد می‌کند که کلان نیست. البته این شرایط سخت و دشوار بر احکام اسلام هم اثر می‌گذارد حتی در شرایط قحطی با شرایط و قیودی، حد سرقت اجرا نمی‌شد. یعنی خداوند به نحوی مجازات سرقت که با شرایطی قطع دست و چهار انگشت است محدود به قیودی کرده است که ازجمله آن‌ها قحطی است. البته قحطی از منظر فقهی قیودی دارد. می‌خواهم بگویم که این عوامل در فقه هم موردتوجه قرارگرفته است.

اما این به معنای این نیست که این عذر موردقبول است و طرف معذور است و اسلام آن را عذر می‌داند بلکه راهکارهایی برای تأمین نیازمندی‌ها دارد که وظیفه دستگاه حاکمیتی و حکومت وظیفه سنگینی است.

راه‌حل تعارض بدوی روایات

به همین مناسبت به بحث فقر رسیدیم و عرض کردیم در باب فقر روایاتی به‌ظاهر ناسازگار داریم در حدی که طبق آنچه نقل شده است که روایاتی می‌فرماید: «كَادَ الْفَقْرُ أَنْ يَكُونَ كُفْراً»[6] فقر آن‌قدر چیز ناپسندی است که در مرز کفر قرار می‌گیرد، از طرفی هم طبق بعض نقل‌ها داریم که: «الْفَقْرُ فَخْرِي‏ وَ بِهِ أَفْتَخِرُ»[7]. برای اینکه ببینیم روایات در بیان چه مطلبی است وارد مباحثی شدیم که یکی دو نکته را بیان می‌کنیم و تفصیلش برای بعد می‌ماند. گفتیم که فقر انواع و اقسامی دارد: ازجمله فقری که غیر اختیاری است. بنده خدا کار کرده و تلاش خودش را کشیده است ولی یک‌دفعه طوفانی آمده است و تومار زندگی او را درهم‌پیچیده است، بازاری پیشامد و دچار ورشکستگی شد که از پدیده‌های ناخوشایند وضعیت نابسامان اقتصادی است. یا اینکه معلولیتی دارد که به خاطر آن توان اکتساب و درآمدزایی از او سلب شده است. این‌ها فقرهای غیر اختیاری است. این نوع فقر یک بلا است و در آیات قرآن هم می‌فرماید که ما شما را می آزماییم ازجمله گرسنگی و تشنگی و فقر است که ازجمله بلایایی است که در نظام عالم وجود دارد. این فقر ناخواسته و غیر اختیاری است. نسبت به این فقر چون به اختیار طرف نبوده است نمی‌توان گفت که کار خوب یا بدی کرده است بلکه مواجهه شخص با این بلا مهم است.

در عالم خداوند به انسان نعمت یا بلا می‌دهد. در برابر این نعمت یا بلا انسان‌ها آزموده می‌شوند. این عالم محل آزمایش است خداوند دو جور آزمایش می‌کند یکی اینکه خداوند می‌دهد و می‌گوید ببینم چطور عمل می‌کنی و چطور خرج می‌کنی و گاهی می‌گیرد و می‌گوید ببینم چطور صبر پیشه می‌کنی؟

لذا نعمت و بلا دو ابزار آزمایش بشری است. ما و شما در معرض این آزمایش‌ها هستیم منتها آزمایش در برابر بلا سخت‌تر است. در دعای مشهور دارد که «عَلَى الْأَغْنِيَاءِ بِالتَّوَاضُعِ وَ السَّعَةِ وَ عَلَى‏ الْفُقَرَاءِ بِالصَّبْرِ وَ الْقَنَاعَةِ»[8] یعنی می‌فرماید در مقابل نعمت که اغنیا هستند آزمایششان تواضع و گشودن دست برای کمک به دیگران است و فقرا هم با نداری امتحان می شوند یا کفر می‌گویند و سرقت پیشه می‌کنند یا عفت پیشه می‌کنند و صبورانه زندگی می‌کنند.

انشاء الله ادامه آن را در خطبه‌های دیگر عرض می‌کنیم.

خدایا به ما توفیق موفقیت روزافزون و پیروزی در آزمون نعمت‌ها و بلاها عنایت و کرامت بفرما.

بسم‌الله الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ إِنَّا أَعْطَينَاكَ الْكَوْثَرَ فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ[9]

 

 


[1]. سوره حشر، آیه 18.

[2]– سید رضی، نهج‌البلاغه (صبحی صالح)، خطبه 204، ص 321.

[3]ـ سوره بقره، آیه 197.

[4]– قطب الدین راوندی، فقه القرآن، ج 2، ص 74

[5]-ابن ابی اجمهور، عوالی اللئالی، ج 1، ص 222

[6]– مرحوم کلینی، الکافی، ج 2، ص 307

[7]– این فهد حلی، عده الداعی و نجاح الساعی، ص 123

[8]– کفعمی، البلد الامین و الدرع الحصین، ص 350

[9]– سوره کوثر

خطبه دوم

ضعف و زبونی دولت آمریکا در برابر ملت ایران

لزوم توجه به مسئله کشمیر

بسم‌الله الرحمن الرحیم الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی لَا یبْلُغُ مِدْحَتَهُ الْقَائِلُونَ وَ لَا یحْصِی نَعْمَاءَهُ الْعَادُّونَ وَ لَا یؤَدِّی حَقَّهُ الْمُجْتَهِدُونَ[10] ثمّ الصّلاة و السّلام علی سیّدنا و نبیّنا و حبیبنا أبی القاسم المصطفی محمّد و علی مولانا علیّ بن ابیطالب و علی الصدیقة الطاهرة فاطمة الزهراء و علی الحسن و الحسین سیدی شباب أهل الجنّة و علی أئمة المسلمین علی بن الحسین و محمّد بن علی و جعفر بن محمّد و موسی بن جعفر و علی بن موسی و محمّد بن علی و علی بن محمّد و الحسن بن علی و الخلف القائم المنتظر حججک علی عبادک و أمنائک فی بلادک ساسة العباد و ارکان البلاد و ابواب الایمان و أمناء الرحمن و سلالة النبین و صفوة المرسلین و عترة خیرة رب العالمین صلواتک علیهم اجمعین. اللهم عجّل فرجه و سهل مخرجه و اوسع منهجه و اسلک بنا محجته.

توصیه به تقوا

اعوذبالله من الشیطان الرجیم بسم‌الله الرحمن الرحیم«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ»[11]عِبَادَ اللَّهِ أوصِیکمْ و نَفسِی بِتَقْوَی اللَّه و ملازمة أمره و مجانبة نهیه و تَجَهَّزُوا رَحِمَكُمُ اللَّهُ فَقَدْ نُودِيَ فِيكُمْ بِالرَّحِيل‏[12]وَ تَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوَی[13]

بار دیگر همه شما برادران و خواهران نمازگزار و گرامی و خودم را به تقوای الهی و پرهیزگاری در همه شئون سفارش و دعوت می‌کنم.

در این آیه نکات مهمی در باب تقوا است ازجمله اینکه می‌فرماید: «اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ»حق تقوای الهی را پیشه کنید. مفهومش این است که هیچ شخصی در هیچ شرایطی به آن نقطه اوج جز مخلصین و انسان‌های معدود اگر بگوییم جز آن‌ها کسی به آن نقطه نمی‌رسد. لذا «اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ» میدان وسیعی را باز می‌کند و پله‌های بی‌نهایتی را برای انسان قرار می‌دهد و می‌گوید که دائم تلاش کن تا به آن قله برسی آن قله بلند تقوا و پارسایی و پرهیزگاری بسیار بلند و رفیع است. اما ما دائم دعوت می‌شویم تا در دامنه آن گامی به بلندی برداریم و توقف نکنیم کوهنوردانی باشیم که هیچ‌گاه نگاه‌های خود را از آن قله‌ها برنداریم و همواره تلاش کنیم در این دامنه به سمت قله‌های معرفت و تقوا حرکت کنیم. نکته دیگر: «وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ» می‌فرماید نمیرید مگر اینکه مسلمان و تقوا و پارسایید. ما که نمی‌دانیم که مرگ کی است؟ می می‌فرماید دائم بکوشید. چرا که هر لحظه ممکن است آن کوچ فرا برسد شما به آن عالم فراخوانده شوید، فلذا در هیچ لحظه‌ای احساس امنیت نکنید زیرا در هر آن و لحظه و ثانیه ما در معرض فروپاشی عمرمان است لذا دائم از خود محافظت کنیم.

بنابراین این آیه دو راهبرد تقوا را به ما می‌دهد.یک می‌فرماید در هیچ نقطه‌ای نمانید و حرکت روبه‌جلو و معطوف به قله بلند است که آدم‌ها نباید در این دامنه بایستند ایستادن ممنوع است. دوم اینکه هر لحظه شما در معرض آن است که عمرتان تمام شود و همان لحظه خطای شما ممکن است سوء عاقبت شما باشد تلاش کنید که خوش‌عاقبت شوید معنای خوش‌عاقبتی آن است که همیشه مراقبت داشته باشید چون نمی‌دانیم که کی کاخ آرزوها و آمال ما فرو خواهد ریخت.

خدایا به ما توفیق رعایت تقوا، استمرار بر تقوا در همه شئون زندگی عنایت فرما.

مناسبت‌ها

مناسبت‌های متعددی است که وقت هم چندان نیست باید با سرعت به آن‌ها بپردازم فلذا موضوعات و مناسبت‌هایی را فهرست‌وار عرض می‌کنم:

1. گرامیداشت شهیدان رجایی و باهنر و هفته دولت

یاد شهیدان سرافرازمان خصوصاً شهیدان رجایی و باهنر و شهدای کارمند را گرامی می‌داریم. هفته دولت همراه با ایام شهادت این دو دولتمرد مجاهد انقلابی پای‌کار و در مسیر اسلام و آرمان‌های انقلاب و خادمان ملت تعیین شده است.

الف) ادامه راه شهیدان وظیفه دولتمردان و مسئولان

معنای این تقارن آن است که انتظاری که از دولتمردان و مسئولان و همه کسانی که بار امانتی بر دوششان گذاشته شده است این است که راه شما راه شهیدان است. در نظام اسلامی کسی شایستگی مسئولیت دارد به‌ویژه در سطوح بالا که آمادگی برای جان‌فشانی در راه خدا و خدمت برای مردم داشته باشد. کسی شایستگی امامت جمعه، استانداری، شهرداری، وکالت و رئیس یک قوه شدن جایگاه‌های مهم دارد که نگاه او خدمت به مردم و آرمان‌های اسلام و انقلاب باشد و در این مسیر آماده تقدیم جان و بذل نفس نفیس باشد. این همان تراز مسئول در نظام اسلامی است. مع الاسف کسانی مانند بنده و افرادی که ما می‌بینیم و آن جایگاهی که شهید بهشتی و شهید رجایی و باهنر و آن چهره‌های فداکار و ازخودگذشته داشتند منکوب کردند. این یک خیانت به آرمان‌های بزرگ اسلام و انقلاب اسلامی است. بد عمل کردن در نظام اسلامی یک بد عمل کردن و گناه ساده در یک شرایط طبیعی نیست بلکه نظامی که با خون شهیدان ما و با ایثار چهل‌ساله این ملت غیور و شجاع و مجاهد به‌ دست ‌آمده است در این شرایط لاابالی‌گری درآوردن، خیانت کردن و بی‌توجهی به مسئولیت‌ها بسیار بسیار مورد مواخذه خدا قرار خواهد گرفت. ما در برابر ملتی با این ترازبالا با این جهاد و مجاهدت عظیم قرار داریم. ملتی که چهل سال در قدس و بهمن و انتخابات و صحنه‌های گوناگون دفاع مقدس و عرصه‌های تحریم و زجر و مشکلات این‌جور جان‌فشانی کرده و در صحنه‌ها حضور پیدا کردند. وای به حال دولتمرد و مسئولی که قدر این نعمت را نداند و به وظایف مهم خود در خدمت به مردم عمل نکند.

در هفته دولت هم باید از آن شهیدان بزرگ کارمند و فداکار و ایثارگر و دولتمردان شهید و جانباز و ایثارگر یاد کنیم و هم باید مذمت کنیم دست‌های آلوده‌ای که از مسئولیت سوءاستفاده کردند و می‌کنند و هم خدمت‌هایی که هم انجام شده است را بستاییم و تشکر کنیم همه این‌ها در کنار هم هست. در طول یک سال مسئولان و قوای ما کار کردند و زحمت کشیدند. شکرالله مساعیکم اما این مسیر، مسیر خطرناکی است. کارمندان عزیز و همه کسانی که خدمت می‌کنند بزرگ هستند خدا اجرشان دهد اما این مسیر راه پر مسئولیتی است.

ب) راه‌های خدمت به ملت

راه خدمت به ملت در این شرایط این است که:

الف) ملت را باور کنیم؛

ب) مستضعفان را بپذیریم؛

ج) اصل اینکه ما می‌توانیم گره‌ها را باز کنیم را بپذیریم. ما می‌توانیم ما جوانان بزرگ و ملت عزیزی که داریم. اگر دست و پایشان را باز کنیم و زمینه را برای آن‌ها فراهم کنیم همه مشکلات قابل‌حل است. تحریم سایه سنگینی افکند مشکلات زیادی به وجود آورد الآن که ما به هفت هشت ماه قبل برمی‌گردیم می‌بینیم که ابر سیاه تحریم که برخی در برابر آن وحشت کرده بودند امروز آن ابر باز شده است، امروز آن عربده گویی های گذشته کم‌رنگ شده است. علی‌رغم سختی‌ها دنیا می‌بیند که یک ملت بزرگ انقلابی در برابر سایه سنگین تحریم تسلیم نشد. این راه قابل‌استمرار است اگر ما درست عمل می‌کردیم وضع از این هم بهتر بود. اگر نمی‌ترسیدیم و با اتکال و ایمان به خدا گام‌های بزرگ‌تر برمی‌داشتیم همین مقدار مشکلات هم می‌توانست کاهش پیدا کند. وظیفه دولتمردان و مسئولان این است که این هیمنه را بشکنند. تولید فقط از راه ارزش‌گذاری به مردم و دست مردم را باز کردن و درست ریل گذاری فراهم می‌شود. مردم ما هوش و توانمندی و ابتکار و خلاقیت دارند مسئولان باید ریل بگذارند. این قیدوبندها را باز کنند دست و پای سرمایه‌گذاران درست و مردم و جوانان را باز کنند حتماً تولید افزایش پیدا می‌کند.

ج) لزوم ارتقای فرهنگ

در حوزه فرهنگ هم همین‌طور. رهبری در ملاقات هیئت دولت فرمودند که شما دو کار بزرگ دارید: یک: تولید و دو: اصلاح و ارتقای فرهنگ. این‌ها شدنی است. مسئولان باید باور کنند و تلاش کنند. خدماتشان هم قابل‌تقدیر است.

2. نکوداشت روز پزشک و داروسازی

روز پزشک و داروسازی را گرامی می‌کنیم و تقدیر و تشکر می‌کنیم از همه کسانی که در حوزه‌های بهداشت و درمان تلاش می‌کنند. البته حوزه بهداشت و درمان حوزه مهمی است که همه باید کمک کنند.

الف) ضعف و زبونی دولت آمریکا در برابر ملت ایران

البته یک ننگی هم بر زنجیره ننگ‌های امریکا چسبیده شد و آن هم این است که این‌ها داروهای بیماری‌های لاعلاج را هم مشمول تحریم قرار دادند. اف بر شما! با این قلب‌های تاریک و قساوتتان.

شما حریف قدرت و نیروی ایران مقتدر نمی‌شوید فشار بر مریض‌ها هم می‌آورید و آن‌ها را از داروهایشان دریغ می‌دارید. این نشان از درماندگی و ضعف آمریکایی‌ها و قدرت‌های استکباری است. ما در حوزه بهداشت و درمان امیدواریم باز هم تلاش شود.

ب) لزوم توجه بیش‌ازپیش به مقوله جمعیت

البته یکی از مسئولیت‌های بهداشت و درمان اصلاح مقوله جمعیت است. هفته قبل در قم هم عرض کردم که مقوله جمیعت در آمار امسال باز زنگ خطری را نشان می‌دهد. آمار این پنج شش ماهه 98 نشان می‌دهد که ما متأسفانه از آن رشد یک و پنج دهم درصد جلو نرفته‌ایم بلکه کمی نزول هم رفته‌ایم. سن ازدواج بالا رفته، طلاق افزایش یافته و تولیدمثل و باروری کاهش پیدا کرده است. باروری امروز ظرفیت جایگزینی جمیعت فعلی را نمی‌دهد. ما باید رشد دو و یک دهم درصد باید داشته باشیم تا جایگزین جمیعت فعلی شود که چنین نیست. رهبری و دلسوزان فرمودند و این نیاز دارد که دستگاه بهداشت و درمان ما حساس باشد. البته در قم گلایه کردم که قانونی در شورای انقلاب شش سال قبل برای تشویق و کمک به افزایش باروری انجام شد آن قانون به مجلس رفت تا پایش محکم‌تر شود، اما آن قانون شش سال است که در مجلس مانده است البته دلایلی هم دارند ازجمله بار مالی دارد. اما می‌شود راه‌هایی را پیدا کرد که هنوز این کار را انجام نداده‌اند. درهرحال بحث جمیعت بحث مهمی است که نیاز به دقت و عنایت بیش‌ازپیش دارد.

3. خانواده آرمانی و ایمانی پیام سوره هل اتی و آیه مباهله

سالگرد نزول آیه هل اتی و آیه شریفه مباهله که هر دو نشان‌دهنده یک خانواده ارمانی و ایمانی هستند را گرامی می‌داریم و خانواده باید در مسیر خانواده‌ای که در سوره هل اتی و در آیه مباهله جایگاهش تعریف شد قرار گیرد. خانواده‌ای که مظهر طهارت و شکوه خانواده است. سوره هل اتی می‌فرماید خانواده، خانواده ایثارگر، فداکار، رحیم، عطوف و مهربان است و آیه مباهله می‌فرماید خانواده منسجم، مقتدر، باشکوه و مقرب در پیشگاه خدا که پیامبر اکرم (ص) آن‌طور آن را واسطه قرار می‌دهد.

4. انتظارات از هیئات مذهبی در طلیعه عزای امام حسین (ع)

موضوع دیگر محرم است که در پیش رو است. ما هم باید از هیئت‌های عزادار، مداحان، نوحه‌خوانان، هیئت‌های امنا، روحانیون، ائمه جماعات و اهل منبر تشکر کنیم که این دستگاه باعظمت سالار شهیدان را سال به سال باشکوه‌تر می‌سازید.

4-1. لزوم عزاداری در تراز انقلاب اسلامی

انتظار می‌رود که مثل سال‌های قبل به آن نکات مهم توجه شود تا عزاداری صحیح و درست و در تراز انقلاب اسلامی باشد. مداح و سخنران و عزادار ما باید تلاش کنند عزاداری درست صورت پذیرد.

4-2. مدیریت هزینه‌های عزاداری‌ها

دوم اینکه هزینه عزاداری‌ها را مدیریت کنید. ریخت‌وپاش اسراف‌کارانه نباشد، بلکه هزینه‌ها برای مستمندان و نیازمندان لحاظ شود. اطعام‌هایی که می‌شود خوب است الحمدلله خیلی از هیئت‌ها اطعام‌هایشان را مدیریت می‌کنند که به فقرا و نیازمندان برسد به‌ویژه در این شرایطی که امروز قرار داریم.

4-3. تربیت سرباز برای اسلام

نکته سوم عزاداری‌ها برای اسلام سرباز تربیت کند. باید انسان‌های بزرگ و بامعرفت تربیت کند. این وظیفه ما روحانیان، مداحان و دستگاه‌های عزاداری است که در کنار این شور عزاداری یک جریان معرفت ساز و ارتقادهنده فکر داشته باشیم. امیدواریم به این نکات توجه شود.

4-4. لزوم اتحاد و همبستگی

مسائل امنیتی، اتحاد و هم‌بستگی و پرهیز از برخی آسیب‌هایی که طبعاً توجه دارید و نیروی انتظامی آن را مراقبت می‌کند انتظاراتی است که از هیئت‌ها می‌رود.

5. لزوم توجه به مسئله کشمیر

در مقوله کشمیر دولت هند علی‌رغم این‌که دولت مقتدری است و سعی می‌کند در دنیا مستقل زندگی کند و روابط ما هم با آن‌ها خوب است اما انتظار می‌رود که رعایت حال این جامعه مسلمان و علاقه‌مند و فعال و خوب که من می‌شناسم کشمیر را که چه جوانان مؤمن و فداکار دارد را کنند. این فشاری که امروز بر کشمیر می‌آید این با عدالت انسانی و قوانین بین‌المللی سازگار نیست. شما بدون هیچ ملاحظه‌ای یک اصل قانون اساسی را لغو کردید، خودمختاری و آن اختیاراتی که در آن ایالت بود از میان برداشتید. امیدواریم که متنبه شوند و این اقدام را اصلاح کنند. همان‌طور که در ماجرای جناب آقای زکزاکی از هند انتظار می‌رفت که رفتار بجا و درستی انجام دهد. جلوی چشمان دنیا یک شیخ مجاهد و فداکاری که برای کشورش دل می‌سوزاند و منطقی و عاقلانه عمل می‌کند این‌جور سال‌ها در حصر و زندان باشد و چند فرزندش را شهید کنند و حالا برای معالجه به هند بردند اما به خاطر قساوت، بی‌رحمی و بی‌منطقی برخی از دولتمردان نیجریه و بی‌توجهی دولت هند ایشان بدون هیچ معالجه‌ای به نیجریه برگشت این دو کار ناپسندی است که ما شاهدش بودیم و امیدواریم اصلاح شود.

6. افتضاح امریکا و جبهه استکبار در ادعای ایجاد امنیت برای خلیج‌فارس

در پایان عرض می‌کنم که امنیت خلیج‌فارس امروز سخن مهمی است که ایران در اینجا پیشگام است. متأسفانه آمریکایی‌ها راه افتادند تا ائتلاف دریایی برای امنیت کشتیرانی در خلیج‌فارس ایجاد کنند. این حرف خنده‌دار و مضحکی است. شما آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها دویست سیصد سال است که از هزاران کیلومتر به اینجا آمده‌اید و آب‌های متعلق به مردم منطقه را مورد تصرف خود قرار داده‌اید و الآن مدعی هستید. خیلی عجیب است! شما دزدان دریایی و غارت گران بین‌المللی و متجاوزان به حقوق ملت‌های منطقه الآن مدعی امنیت خلیج‌فارس شده‌اید؟!! امنیت خلیج‌فارس به ایران و دولت‌های منطقه برمی‌گردد. شما فضول‌های عالم چه‌کاره‌اید؟ دویست سیصد سال قدرت دریایی و نظامی داشتید و زور می‌گفتید. آن دوران تمام شد امروز قدرت دریایی نیرومند ایران و خط اصیل و نیرومند مقاومت امنیت خلیج‌فارس را تأمین می‌کند و به فضل خدا شما در این طرحتان هم شکست خواهید خورد و این قدرت نیرومند انقلاب اسلامی شما دزدان دریایی را از آب‌های خودش دور می‌کند و شما را بی‌خاصیت خواهد کرد. (تکبیر)

7. لزوم صیانت حجاج از اندوخته معنوی خویش

خدمت حجاج محترم که از زیارت خانه خدا بازگشته‌اند عرض خیرمقدم و خوش‌آمد دارم. البته بنده سال‌های مدید توفیق داشتم که همه حجاج را دیدنی می‌رفتم، اما یکی دو سال است که این توفیق را ندارم. هم خیرمقدم عرض می‌کنم و هم عذرخواهی می‌کنم و این نکته را هم عرض می‌کنم که این سفر اسمانی، نوری به شما می‌دهد اما در روایات دارد که این نور باقی است تا وقتی‌که به گناه آلوده نشده‌اید. حجاج محترم و خواهران و برادران عزیز تلاش کنید این میراث خانه خدا و آن نور معنوی را باتقوای خودتان صیانت و نگهداری کنید.

8. خیرمقدم به میهمانان حاضر در جلسه

در محفل امروز ما هم بزرگانی حضور دارند حضرت آیت‌الله وافی نماینده خبرگان رهبری، برادر عزیز و بزرگوارمان حاج‌آقای حاجتی از خوزستان تشریف دارند بزرگواران دیگری هم حضور دارند که خیرمقدم عرض کرده تشکر می‌کنم.

دعا

نسئلک اللهم و ندعوک باسمک العظیم الاعظم الاعز الاجلّ الاکرم یا الله … یا ارحم الرحمین، اللهم ارزقنا توفیق الطاعة و بعد المعصیة و صدق النیّة و عرفان الحرمة، اللهم انصر الاسلام و اهله و اخذل الکفر و اهله،خدایا دل‌های ما را به انوار خودت روشن بفرما، آسیب‌ها و مشکلات را به برکت اولیای الهی از ما دور بساز، به ما توفیق خدمت به خلق خدا و جامعه و انقلاب و جامعه عنایت بفرما، دل‌های ما را به انوار قرآن و عبادت و دعا روشن بفرما، ما را به رسیدگی به مستمندان و همراهی با محرومان و عبادت و دعا و نیایش و زنده داشتن یاد خدا و رونق بخشیدن به مساجد توفیق روزافزون عنایت بفرما، اعمال ما را قبول بفرما، توبه، انابه و عبادات ما را مورد لطف و کرمت خود قرار بده، گناهان ما را ببخش، ما را از شر وساوس داخلی و بیرونی محافظت بفرما، آسیب‌ها را از جامعه ما دور بدار، نسل جوان ما را به اوج عزت، ایمان و افتخار برسان، همه مخاطرات را از کشور و امت اسلام دور بدار، شر دشمنان اسلام به‌ویژه اسرائیل غاصب را از سر همه مرتفع بفرما، شر تکفیری‌ها، داعشی‌ها و تروریست‌ها را به خودشان بازبگردان، ما را از همه خطرات مصون بدار، باران رحمت و برکاتت را بر ما نازل بفرما، مشکلات اقتصادی کشور را مرتفع بفرما، مسئولان ما را به انجام وظایف، خدمات صادقانه و الهی‌شان آشنا و موفق بدار،مریضان ما، مریضان مدنظر و جانبازان را شفا کرامت بفرما، مسلمانان مظلوم بحرین، یمن، عراق، سوریه، میانمار و دیگر مسلمانان مظلوم در اقصا نقاط جهان را نجات کرامت بفرما، اموات و درگذشتگان ما، درگذشتگان از این جمع و تازه درگذشتگان را غریق بهار رحمتت بفرما، ارواح تابناک شهیدان، شهیدان اسلام و انقلاب اسلامی، شهیدان دفاع مقدس، شهیدان مدافع حرم و مقاومت و بین‌الملل اسلامی شهدای این جمع و امام شهدا را با اولیای خودت محشور بفرما. ما را از گناهان ‌همه ایام سال مصون بدار، توبه و انابه و عبادت ما را قبول بفرما،ملت ما را برای همه مراسم اخلاقی و دینی و معنوی موفق و مؤید بدار. سلام ما را به محضر امیرالمؤمنین، امامان و مولایمان حضرت ولیعصر (عج) ابلاغ بفرما.

بسم‌الله الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يلِدْ وَلَمْ يولَدْ وَلَمْ يكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ[14]

 


[10]– سید رضی، نهج‌البلاغه (صبحی صالح)، خطبه اول، ص 39.

[11]– سوره آل عمران، آیه 10

[12]– سید رضی، نهج‌البلاغه (صبحی صالح)، خطبه 204، ص 321

[13]ـ سوره مائده، آیه 35.

[14]– سوره اخلاص