خطبه نماز جمعه قم تاریخ 1398/08/03

خطبه دوم

بسم‌الله الرحمن الرحیم نحمده علی ما کان و نستعینه من امرنا علی ما یکون و نؤمن به و نتوکل علیه و نستغفره و نستهدیه و نعوذ به من شرور انفسنا و سیئات اعمالنا و نصلی و نسلم علی سیدنا و نبینا ابی القاسم المصطفی محمّد و علی مولانا علیّ بن ابیطالب و علی الصدیقة الطاهرة فاطمة الزهراء و علی الحسن و الحسین سیدی شباب اهل الجنة و علی أئمة المسلمین علی بن الحسین و محمد بن علی و جعفر بن محمد و موسی بن جعفر و علی بن موسی و محمد بن علی و علی بن محمد و الحسن بن علی و الخلف القائم المنتظر حججک علی عبادک و أمنائک فی بلادک ساسة العباد و ارکان البلاد و ابواب الایمان و أمناء الرحمن و سلالة النبین و صفوة المرسلین و عترة خیرة رب العالمین صلواتک علیهم اجمعین.

توصیه به تقوا

اعوذبالله من الشیطان الرجیم بسم‌الله الرحمن الرحیم«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ»[10]عِبَادَ اللَّهِ أوصِیکمْ و نَفسِی بِتَقْوَی اللَّه و ملازمة أمره و مجانبة نهیه و تَجَهَّزُوا رَحِمَكُمُ اللَّهُ فَقَدْ نُودِيَ فِيكُمْ بِالرَّحِيل‏[11]وَ تَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوَی[12]

همه شما نمازگزاران گرامی برادران و خواهران ارجمند و خودم را به تقوا و پارسایی توصیه و سفارش می‌کنم. فراز دیگر در آثار تقوا در خطبه 198 نهج‌البلاغه این است و پیروان تقوا این هشت اثر را در زندگی خود خواهند دید: «فَمَنْ أَخَذَ بِالتَّقْوَى … وَ أَسْهَلَتْ لَهُ الصِّعَابُ بَعْدَ إِنْصَابِهَا»[13]سختی‌ها را به‌آسانی مبدل می‌کند. خیلی تکالیف ابتدا برای ما دشوار و سنگین است، اما اگر روح خداخواهی و خداترسی و تقوا آمد راه‌های ناهموار، هموار می‌شود. «وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً»[14]انسان پارسا و متقی در فرازوفرود زندگی گیر نمی‌کند و تقوای الهی او را از همه ناهمواری‌ها عبور می‌دهد.

مناسبت‌ها

مناسبت‌هایی را فهرست‌وار اشاره می‌کنم:

1. تسلیت به مناسبت ایام رحلت و شهادت پایانی ماه صفر

ایام شهادت سالار شهیدان و اربعین را پشت سر گذاشتیم و در آستانه ارتحال پیامبر عظیم‌الشأن اسلام و شهادت امام حسن مجتبی و امام رضا (علیهم‌السلام) قرار داریم. همه این مناسبت‌ها را تسلیت و تعزیت عرض می‌کنم و یادآوری می‌کنم خطبه 197 و 234 نهج‌البلاغه را ملاحظه کنید. امیر مؤمنان بالاترین مصیبت برای عالم و بشریت را ارتحال رسول خدا و انقطاع وحی با رحلت با آن حضرت می‌داند. رحلت رسول خدا (ص) یک مصیبت بزرگی است که امیر مؤمنان می‌فرماید: لحظه شهادت و ارتحال ایشان را به یاد دارم که چگونه فوج فوج ملائکه در عزای او از اسمان می‌آمدند و به اسمان بازمی‌گشتند و من صدای ناله ملائکه را می‌شنیدم. عزای حضرت رسول خدا چنین عزایی است. امیر مؤمنان فرمودند همه مصیبت‌ها در برابر فقدان و رحلت تو کوچک است. این رحلت و همه مناسبت‌ها را تسلیت و تعزیت عرض می‌کنم.

2. تقدیر از احیاء کنندگان اربعین حسینی

از همه کسانی که در احیای اربعین و این حماسه پرشکوه دینی، الهی، اسلامی و انسانی تلاش کردند در کشورهای مختلف از مردم عزیز و شریف در شهرها و مناطق و کشورهای گوناگون باید تشکر کرد. من از مردم عزیز و شریف قم که در صدر جدول زیارت اربعین قرار گرفتند و در صدر شهرهایی قرار گرفتند که هزاران هزار نفر را از سراسر کشور و جهان پذیرایی کردند، از ستاد اربعین، موکب‌های ارجمند و همه عزیزانی که در حرم مطهر، در مسجد مقدس جمکران، در مصلای قدس، در منازل و سایر نقاط میزبان زوار امام حسین (ع) بودند تقدیر و تشکر می‌کنم و از همه کسانی که در ایران و عراق در خدمت این نهضت بزرگ الهی و اسمانی بودند باید تشکر کرد؛ به‌ویژه از مردم عزیز عراق و همه عراقی‌ها در سطوح گوناگون به خاطر حسن پذیرایی‌شان و زمینه‌سازی برای شکل‌گیری چنین حماسه باشکوه سپاس گذار بود. از عزیزان قم هم تشکر می‌کنم. تولیت محترم مسجد مقدس جمکران افاضه فرمودند از تولیت آن مسجد و همین‌طور حرم مطهر و همه عزیزانمان سپاس گذارم.

3. گرامیداشت هفته وقف و توجه به چند حوزه مهم آن

هفته وقف را باید گرامی بداریم چرا که وقف می‌تواند پشتوانه مهمی برای همه اهداف اسلامی و انسانی باشد. ما در تاریخ بیش از هزارساله‌مان شاهد شکل‌گیری وقف‌های گسترده در زمینه‌های گوناگون برای تأمین نیاز مستمندان و نیازمندان و تأمین زمینه و هزینه‌های حرکت‌های علمی و فرهنگی بودیم. حرکت وقف باید استمرار یابد، ایجاد و احداث وقف باید در راهبردهای مردم و مسئولان مهم شمرده شود. در این میان تأکید می‌کنم که وقف برای همه خوبی‌ها و مبرّات ارزش دارد، اما در چند جا باید وقف را مهم بشمارید:

یک: وقف در حوزه فرهنگ و دین

تأمین نیازهای دینی جامعه، مسجد، مدارس دینی، حوزه‌های علمیه، تأمین نیازهای دینی، اخلاقی و معنوی جامعه باید جای مهمی در وقف داشته باشد. باید همه فعالیت‌های دینی بر دوش مردم و بر پایه وقف‌های درست استوار شود.

دوم: وقف علم و دانش و فناوری

ما در حوزه آموزش و پرورش و دانشگاه هم در حوزه وقف می‌توانیم شاهد درخشش و رشد باشیم. امیدواریم در این زمینه‌ها توجه بیشتر باشد.

حساس بودن مسئولیت دستگاه اوقاف

مسئولیت دستگاه اوقاف هم یک مسئولیت حساس و سنگینی است. مردم باید رعایت مصالح و غبطه وقف کنند و از طرف دیگر دستگاه‌های مسئول باید باتدبیر درست، اعتماد مردم را جذب و جلب کنند.

4. هفته پدافند غیرعامل

هفته پدافند غیرعامل را داریم. به‌اختصار عرض کنم به آمادگی همه ادارات و خانه‌ها و دستگاه‌ها و بخش‌ها برای شرایط سخت می‌گویند پدافند غیرعامل که وظیفه عمومی است که همه باید به آن توجه کنند. ممکن است در یک جنگ با رعایت پدافند غیرعامل کمترین آسیب به جامعه وارد شود. ما در ایام دفاع مقدس می‌دیدیم رعایت خیلی از استتارها و اختفاها و استحکام بناها و نکات امنیتی پدافند غیرعامل یک جامعه را از خیلی از آسیب‌ها مصون می‌دارد. ستاد پدافند غیرعامل فعال است هم در سطح کشور و هم در سطح استان که از آن‌ها تشکر می‌کنیم و همه ما باید به اصول پدافند غیرعامل توجه کنیم.

5. لزوم نهادینه شدن اخلاق مقاومت و شجاعت

موضوع چهارم شهادت شهید فهمیده و روز و هفته بسیج دانش‌آموزی است که گرامی می‌داریم. خلق و اخلاق مقاومت و شجاعت باید در نسل جوان و نوجوان از طریق بسیج نهادینه شود. امیدواریم ما همچنان شاهد رشد و پرورش نوجوانان و جوانان رشید و شجاعی باشیم که در لحظه‌های خطر، کشور را از مخاطرات حفظ کند.

6. لزوم توجه بیش‌ازپیش به نهضت سوادآموزی

موضوع پنجم در خصوص سوادآموزی است. علی‌رغم همه اقداماتی که در نهضت سوادآموزی انجام شده است ما الآن در خود قم 120 هزار بی‌سواد داریم که 33 هزار از این‌ها در سنین ده تا 49 سالگی هستند و این چیز شایسته‌ای نیست به‌ویژه در این استان که پایگاه علم، اندیشه و دانش است. همه باید همت کنند که سواد گسترش پیدا کند و این بی‌سوادی رفع شود.

7. نکاتی در باب حوادث عراق و لبنان

اما نکاتی که در بحث‌های بین‌الملل باید اشاره کنیم خصوصاً در مسائل عراق و لبنان و حوادثی که در حال اتفاق افتادن است عبارت‌اند از:

الف) لزوم اهتمام دولتمردان عراق و لبنان به حل مشکلات مردم

دولت و مسئولان عراق و لبنان و دولت‌های مسئول باید به حل مشکلات مردم توجه کنند. نیازهای آن‌ها را تا جایی که می‌توانند تأمین کنند، فساد را از نظام اداری، سیاسی و قضایی‌شان دور کنند و به نصایح مرجعیت و حزب‌الله لبنان توجه کنند و باید به آراء و افکار مردم هم احترام بگذارند. این وظیفه‌ای است که دولت‌ها دارند.

ب) نیاز به هوشیاری و بصیرت مردم

نکته دوم این است که مردم هم این را بدانند که دشمنان زخم‌خورده از جبهه مقاومت و انقلاب اسلامی درصدد هستند به کشورهایی که در محور مقاومت قرار دارند آسیب بزنند؛ فلذا مردم باید هوشیار و هوشمند باشند. ما در فتنه 88 هم شاهد این قصه بودیم. دست‌های بیگانگان دسایس و فتنه‌انگیزی آمریکایی‌ها، اسرائیلی‌ها و دست‌نشانده‌های آن‌ها، سعودی‌ها و منافقان در خیلی از این حوادث دیده می‌شود. مردم باید متوجه باشند که به‌عنوان مطالبه یک خواسته به‌حق در دام دشمنانی که از اسلام و مقاومت اسلامی ضربه خورده‌اند قرار نگیرند.

ج) مأیوس شدن دشمنان اسلام

نکته سوم این است که دشمنان اسلام هم بدانند که از این نمد هم نمی‌توانند کلاهی بردارند و از این آشوب‌ها نمی‌توانند برای محو مقاومت استفاده کنند. بدانند امت اسلام، همه آنان که در اربعین بودند و نبودند، همه آنان که از شما در طول چند قرن آسیب دیده‌اند در برابر شما ایستاده‌اند و شما با این حرکات نمی‌توانید بر امت اسلامی و مقاومت اسلامی پیروز شوید و مقاومت اسلامی و گفتمان انقلاب اسلامی به راه پرافتخار خود ادامه خواهد داد. (تکبیر)

بخش عربی

ایتها الاخوة و الاخوات الاعزة اوصیکم و نفسی بتقوی الله التی هی السداد و الرشاد و أودیکم بمناسبة رحلة النبی الاعظم صلوات الله و سلامه علیه و بمناسبة استشهاد الامام الحسن السبط الاکبر و استشهاد الامام الرضا علیهم‌السلام و من الجدیر ان نوعظ هنا باختصار و ایجاز الی الاربعین الحسینی فی هذا العام و بعض جوانبها الهامة و انّ الشعوب المسلمة من مختلف البلدان الاسلامیة و غیرها من الایران و العراق بمشارکتهم فی المسیرة الکبری الاربعینیة علی مسافة اکثر ممأة کیلومتر خلقوا ظاهرة بدیعة و شعائر دینیة محیّراً للعقول و عظیمة النظیر فقد برزت علی ساحة الاربعین حشود کبیرة و جماهیر عظیمة و ملاحین من عشاق ابی الاحرار و الابطال ابی عبدالله الحسین علیه السلام و لاذوا مشیاً علی اقدامهم الی کربلا و حملوا علی عواطقهم علویة عاشورا و استجابوا و لبّوا لنداء الامام علیه السلام یوم عاشورا و استنصاره و کانت هذه المشارکة و المظاهرات الجماعیة الممتازة منبسقة من الضمائر الحرة والملیة بالحب الحسین علیه السلام و قیم عاشورا العلیا و لهذه المسیرة الجماهیرة الکبری جوانب و ابعاد روحیة و تربویة و عبادیة و اجتماعیة و سیاسیة و ثقافیة و تکمن فی جوهرها اسرار و رموز هامة للامة الاسلامیة و تبشر هذه المسیرة الکبری الاربعینیة بطلائع الحیاة الحضارة الاسلامیة فی العصر و هذه الشعائر قد انعکست فیها روح الاخوة الاسلامیة و تجسدت فیها القیم الانسانیة و الاخلاقیة و الاسلامیة و الولائیة و علینا ان نستفید من مرحل الاربعین دروساً فی حیاتنا و نستمر فی مسیرها و ختاما من هذا المنبر و من مدینة القم المقدسة و باسم الشهد المنادی الایرانی و حوزة العلمیة اقدم اسمی آیات التقدیر و الثنا و الشکر لجمیع الذین شارکوا فی هذه المسیرة الشعائریة الکبری والذین ساهموا فی احیائها و بادروا الی تقدیم الخدمات لزوار الحسین فی ایران و العراق و سایر البلدان و خصوصاً اقدم شکرنا لشعب العراقی الحبیب صاحب البصیرة و الوفا و الولاء بمختلف جهاته و قبائله و عشائره و اقوامه و نقدم شکرنا لاصحاب المواکب الحسینیة فی العراق حیث قاموا باستظارة الملاحین من الزوار من الایران الاسلام و سایر البلدان الاسلامی و غیرها و بذلوا منتهی جهودهم لتلبیة زوار اهل بیت رسول الله (ص) و ایضا نقدم شکرنا للحکومة العراقیة و قواة المسلحة و الامنیة و خصوصاً الحشد الشعبی المناظر الحمیم و نتقدم باجمع شکرنا لمرجعیة الرشیدة فی النجف الاشرف و للاعتاب المقدسة العلویة و الحسینینة و الکاظمیة و العباسیة و نتقدم باجمع تهیائتنا و شکرنا للسید القائد الامام الخامنه ای و جمیع الذین ساهموا فی هذه الشعائر العظیمة و نبتهل الی الله و نسئله ان یتقبل عن هذه الاعمال و الجهود والزیارات من الجمیع و ان یجعل مستقبل امور الامة الاسلامیة و شعوبها و بلادها خیرا من ماضیة و ان یحرّر من المستکبرین و المحتلّین و العملاء

دعا

نسئلک اللهم و ندعوک باسمک العظیم الاعظم الاعز الاجلّ الاکرم یا الله و… یاارحم الرحمین، اللهم ارزقنا توفیق الطاعة و بعد المعصیة و صدق النیّة و عرفان الحرمة، اللهم انصر الاسلام و اهله و اخذل الکفر و اهله و آید حماة الدّین،اللهم اغفر المومنین و المومنات والمسلمسن و المسلمات، الاحیا و الاموات. خدایا تو را به اولیایت سوگند می‌دهیم که به ما قدرت ایستادگی و مقابله با دشمنان عنایت بفرما؛ خدایا به ما توفیق بیشتر از برکات قرآن و دعا عنایت بفرما؛ برگذاری اربعین امسال را باشکوه تر از سال‌های قبل عنایت و کرامت بفرما، خدایاباران رحمتت را بر ما نازل بفرما، خدایا ما را به رسیدگی به مستمندان، همراهی با محرومان، عبادت، دعا و نیایش، زنده داشتن یاد خدا و رونق بخشیدن به مسجد توفیق روزافزون عنایت بفرما، اعمال ما را قبول بفرما، توبه، انابه و عبادات ما را مورد لطف و کرمت خود قرار بده، گناهان ما را ببخش، ما را از شر وساوس داخلی و بیرونی محافظت بفرما، آسیب‌ها را از جامعه ما دور بدار، نسل جوان ما را به اوج عزت، ایمان و افتخار برسان، همه مخاطرات را از کشور و امت اسلام دور بدار، شر دشمنان اسلام به‌ویژه اسرائیل غاصب را از سر همه مرتفع بفرما، شر تکفیری‌ها، داعشی‌ها و تروریست‌ها را به خودشان بازبگردان، ما را از همه خطرات مصون بدار، مشکلات اقتصادی کشور را مرتفع بفرما، مسئولان ما را در انجام وظایف، خدمات صادقانه و الهی‌شان به مردم آشنا و موفق بدار،مریضان ما، مریضان مدنظر و جانبازان را شفا کرامت بفرما، مسلمانان مظلوم بحرین، یمن، عراق، سوریه، میانمار و دیگر مسلمانان مظلوم در اقصا نقاط جهان را نجات کرامت بفرما، اموات و درگذشتگان ما، مراجع و علمای درگذشته، درگذشتگان از این جمع و تازه درگذشتگان را غریق بهار رحمتت بفرما، ارواح تابناک شهیدان، شهیدان اسلام و انقلاب اسلامی، شهیدان دفاع مقدس، شهیدان مدافع حرم و مقاومت و بین‌الملل اسلامی شهدای این جمع و امام شهدا را با اولیای خودت محشور بفرما. به مسئولان توفیق خدمت به مردم شریف عنایت بفرما، ما را از گناهان در همه ایام سال مصون بدار، توبه و انابه و عبادت ما را قبول بفرما، سلام ما را به امامان و مولایمان حضرت ولیعصر (عج) ابلاغ بفرما، در فرج او تعجیل بفرما.

بسم‌الله الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يلِدْ وَلَمْ يولَدْ وَلَمْ يكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ[15]