خطبه نماز جمعه قم تاریخ 1397/12/17

خطبه دوم

بسم‌الله الرحمن الرحیم الحمد الله نحمده علی ما کان و نستعینه من امرنا علی ما یکون و نؤمن به و نتوکل علیه و نستغفره و نستهدیه و نعوذ به من شرور انفسنا و سیئات اعمالنا و نصلی و نسلم علی سیدنا و نبینا ابی القاسم المصطفی محمّد و علی مولانا علیّ بن ابیطالب و علی الصدیقة الطاهرة فاطمة الزهراء و علی الحسن و الحسین سیدی شباب اهل الجنة و علی أئمة المسلمین علی بن الحسین و محمد بن علی و جعفر بن محمد و موسی بن جعفر و علی بن موسی و محمد بن علی و علی بن محمد و الحسن بن علی و الخلف القائم المنتظر حججک علی عبادک و أمنائک فی بلادک ساسة العباد و ارکان البلاد و ابواب الایمان و أمناء الرحمن و سلالة النبین و صفوة المرسلین و عترة خیرة رب العالمین صلواتک علیهم اجمعین.

توصیه به تقوا

اعوذبالله من الشیطان الرجیم بسم‌الله الرحمن الرحیم«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَکونُواْ مَعَ الصَّادِقِینَ»[6]عِبَادَ اللَّهِ أوصِیکمْ و نَفسِی بِتَقْوَی اللَّه و ملازمة أمره و مجانبة نهیه و تَجَهَّزُوا رَحِمَكُمُ اللَّهُ فَقَدْ نُودِيَ فِيكُمْ بِالرَّحِيل‏[7]وَ تَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوَی[8]

امروز آغاز ماه رجب و میلاد امام محمدباقر (علیه‌السلام)است. همان‌طور که همگان می‌دانید و آشنا هستید ماه رجب آغاز یک سیر و سلوک و برنامه مهم اخلاقی است. کتب ادعیه ما مثل زاد المعاد، مفاتیح و امثال آن‌ها اعمال سال را از ماه رجب آغاز می‌کنند. برای اینکه ماه رجب شروع یک زندگی اخلاقی، ایمانی و معنوی است. از روز اول اولیای الهی و انسان‌های پاک برنامه‌ای نو آغاز می‌کنند. یکی از مهم‌ترین اعمال این ماه و ماه‌های پس از آن دعا، مناجات و ذکرهای بزرگ ازجمله استغفار است. در ماه رجب همین چند دعایی که در مفاتیح آمده که عمدتاً دارای سندهای معتبر و مضامین بسیار عالی است برای ایجاد تحول در دل و جان و روح ما کافی است: «خَابَ‏ الْوَافِدُونَ‏ عَلَى غَيْرِكَ وَ خَسِرَ الْمُتَعَرِّضُونَ إِلَّا لَكَ وَ ضَاعَ الْمُلِمُّونَ إِلَّا بِكَ»[9] و دیگر دعاهایی که همه سرشار از شور معنوی و برنامه‌های اخلاقی است.

برادران و خواهران شما و خودم را به این نکته باید توصیه کنم که روز اول ماه مبارک رجب را روز آغاز یک برنامه نو در اخلاق و تربیت قرار دهیم. این فرصت‌ها شاید دیگر تکرار نشود. مگر نبودند سال پیش برادران و خواهران فروانی که ماه رجب را درک کردند و اکنون روی بر خاک نهاده‌اند و این فرصت از آنان گرفته شده است. این فرصت‌های گران‌بها از امروز آغاز می‌شود هر که مرد این میدان اخلاق و عبادت و دعا و نیایش است بسم‌الله. «أَيْنَ الرَّجَبِيُّون‏»[10]ندای آسمان ملکوت است که در ماه رجب پیچیده در عالم و فضا است و دنبال پاسخ‌گویانی می‌گردد. امیدواریم همه ما بتوانیم از رجبیون قرار بگیریم و به اوج فضائل و کمالات در این ماه نائل شویم.

مناسبت‌ها

مناسبت‌ها و موضوعاتی را به‌اختصار عرض می‌کنم:

1. تبریک میلاد امام باقر (ع)

میلاد امام باقر (علیه‌السلام)را تبریک و تهنیت عرض می‌کنم.

2. تسلیت شهادت امام هادی (ع)

شهادت امام هادی (علیه‌السلام)را تسلیت عرض می‌کنم.

3. گرامیداشت روز شهدا و تأسیس بنیاد شهید

روز شهدا را که روز تأسیس بنیاد شهید است را گرامی می‌دارم و از سخنرانان محترم که از بنیاد شهید و سازمان مراتع و آبخیزداری بودند تقدیر و تشکر می‌کنم و سلام و درود می‌فرستیم به ارواح همه ذوی الحقوق، علما، مراجع درگذشته، امام شهدا و شهدای سرافراز انقلاب اسلامی و مدافع حرم و همه بزرگان درگذشته‌ای که بر ما حق دارند و تقدیم می‌کنیم به ارواح همه آن‌ها صلواتی بر محمد و آل محمد.

4. تأکید بر حضور چشمگیر در مراسم نورانی اعتکاف

تأکید می‌کنم که در ماه مبارک رجب یک برنامه بسیار مهم اعتکاف داریم که رهبری معظم به‌عنوان یک نمونه در بیانیه گام دوم روی آن انگشت گذاشتند و انشاء الله امسال هم همچون سال‌های قبل شاهد حضور چشمگیر مشتاقان در برنامه‌های عبادی ازجمله اعتکاف در ماه رجب و دیگر ماه‌های شعبان و رمضان باشیم به فضل الهی و به برکت صلواتی بر محمد و آل محمد.

5. بزرگداشت هفته درختکاری

در هفته درختکاری قرار داریم. یکی از چالش‌های بزرگ همه بشر در سراسر کره خاکی در منطقه، کشور و شهر ما کاهش فضاهای سبز و از بین رفتن مراتع و منابع طبیعی، فضاهای سبز و جنگل‌ها در مناطق جنگلی است. این از مصیبت‌ها و چالش بزرگ بشر امروزی است و در کل جهان به‌عنوان یک مشکل بزرگ عنوان شده است. متأسفانه ما با سرانه‌های مناسب فضای سبز فاصله داریم. برای جبران این خلأ که یک وظیفه اخلاقی، شرعی، دینی و عقلایی است همه باید اهتمام بورزند تا بشر در دام این چالش بزرگ قرار نگیرد.

از میان رفتن جنگل‌هایی با میلیون‌ها سال سابقه، مراتع و منابع طبیعی، فضاهای سبز، باغات و کشاورزی زنجیره‌ای از اقدامات بشر امروز است که محیط‌زیست را تخریب و زندگی آینده را ویران کرده است. راهکار علاج آن این است که دولت و مسئولان بیش از گذشته روی این مسئله کار کنند. راه آن است که برای حفظ اراضی کشاورزی، منابع طبیعی و فضاهای سبز اولاً و توسعه آن‌ها ثانیاً نهادهای مسئول در منابع طبیعی، درجهاد کشاورزی، در شهرداری‌ها و دیگر نهادها به کمک بیایند. ما همه ازجمله قم زیر آن سرانه طبیعی قرار داریم. در این زمینه باید اقدام کنند این یک وظیفه است و خود مردم باید صیانت کننده از این منابع طبیعی و فضاهای سبز و توسعه‌دهنده آن‌ها باشند.

البته همین‌جا از همه نهادهایی که در این زمینه اقدام کرده‌اند تشکر می‌کنم. از اقدامات خوبی که در شهرداری برای توسعه پارک‌ها و فضاهای سبز آغاز شده است باید تشکر کرد و تأکید بر اینکه حل این مشکل نیاز به گام‌های بزرگ، همکاری جدی و برنامه‌ریزی اساسی و اصولی برای حفظ منابع امروز و فضاهای سبز آن است که انشاء الله همه به این مقوله اهتمام خواهند ورزید.

6. توجه اساسی به نیازمندان

محور دیگر هفته احسان و نیکوکاری است. ما در پایان سال و در آغاز سال جدید قرار داریم. در شرایطی قرار داریم که طبقات زیادی در جامعه ما به خاطر موج گرانی و سختی‌هایی که وجود دارد مواجه با مشکلات جدی هستند. در این مشکلات همه باید همکاری کنند تا آلام طبقات متوسط و ضعیف کاهش پیدا کند. مسئولیت دولتمردان و مسئولان بسیار سنگین است. نباید به‌سادگی از کنار این مسئله گرانی و موج آن و سختی که بر دوش مردم است بگذریم. واقعاً از مسئولان انتظار می‌رود که با یک رویکرد انقلابی و جهادی تمام همت خود را به کار بگیرند، به فرمایش‌های رهبری توجه کنند، چشم را از بیرون بِبُرند و در داخل و در کنار هم برای خدمت به مردم تلاش کنند. نهادهای حمایت گر وظایف سنگینی دارند.

تقدیر از اقدامات جهادی و کریمانه کمیته امداد

کمیته امداد در هفته احسان و نیکوکاری برنامه‌هایی دارد که امیدواریم همکاری شود. اینجا یک تشکر خاص باید از مردم شریف قم داشته باشم. دوستان کمیته می‌گویند امداد در این دو سه سال و ازجمله سال 97 حدود 40 درصد از بودجه‌ای که صرف ایتام و نیازمندان و فقرا می‌شود از کمک‌های خود مردم است. این خیلی ارزش دارد. در این شرایط سخت تحریم و اقتصادی، قریب 40 میلیارد خود مردم به این ایتام و نیازمندان مستقیم و به‌واسطه کمیته امداد کمک کرده‌اید.البته این‌ها مواردی است که در آمار آمده است حتماً خیلی از کمک‌ها است که در آمار نمی‌آید . نگاه کمیته امداد که اقدام جهادی و انقلابی است بر اساس تکریم، فعال نه منفعل، توجه به مشارکت مردم است و تلاش می‌کند که به مسائل فرهنگی ازدواج و خانواده توجه کند که جای تقدیر دار.د انشاء الله همه ما تلاش کنیم که در آخر سال مقداری از مشکلات فقرا و نیازمندان کاهش پیدا کند و تلاش باید کرد که با اشتغال و زمینه‌سازی‌ها فقرای بیشتری به سبد کمیته امداد افزوده نشوند.

7. آغاز پذیرش در حوزه‌های علمیه

من همین‌جا تقاضا می‌کنم که از همه خانواده‌ها و جوانان مستعد که برای ثبت‌نام و ورود در حوزه اقدام کنند. حوزه‌های علمیه از آن خود شما است. حوزه‌های علمیه برآمده از مردم است و در طول تاریخ آن همه خدمت در همه قلمروها به جامعه ارائه کرده است. این حوزه‌ها از شما جدا نیست. از درون شما برخاسته است و حوزه برای آینده و ارائه خدمت در همه قلمروها نیازمند به حضور جوانان خوش‌فکر و بااستعداد و علاقه‌مند است. همین‌جا تقاضا می‌کنم همه جوانان عزیز و نوجوانان ‌که در تاریخ حوزه مطالعه کنند، عظمت حوزه و خدمات آن‌ها را ببینند و خانواده‌ها همراهی کنند برای آمدن جوانان خوبی که در آینده ارکان و پایه‌های حوزه و خدمتگزار به جامعه و اسلام شوند.

8. پیروزی جبهه مقاومت در برابر توطئه‌های استکبار

به حضور آقای بشار اسد در ایران اشاره کوتاهی کنم. با گذر از این سختی‌های بسیار شدید، این حضور یک حضور نمادین و بسیار پرمعنا بود. مع الاسف خوب به این مسئله توجه نکردیم. همه دنیا آمده بودند کمر انقلاب اسلامی و مقاومت اسلامی را در سوریه و عراق بشکنند. اما امتداد انقلاب اسلامی و جریان مقاومت با روحیه انقلابی چنان مقاومتی از خود نشان داد که کمر آن‌ها را در منطقه شکست و اولین سفر و یکی از سفرهای مهم آقای بشار اسد به ایران بود. آن جلال و شکوه این سفر و بیعت و اعلام وفاداری یک شخصیت مقاوم جهان عرب به پیشگاه رهبر معظم انقلاب نمادی از موفقیت شما ملت و مقاومت بود. این نماد را باید مهم شمرد و این حضور و این تعامل میان جبهه مقاومت در منطقه به فضل خدا ادامه خواهد داشت و بینی قدرتمندان و مستکبران عالم را به خاک خواهد مالید و امیدواریم این مسئله و مسائلی از این دست بیشتر موردتوجه قرار گیرد.

9. عرضه گفتمان تمدنی نوین از افتخارات انقلاب اسلامی

نکته آخر ـ همان‌طور که همه گفته‌اند و می‌دانیم ـ بیانیه گام دوم بسیار مهم بود. اقدامات مهمی در حوزه و دانشگاه و نهادهای مختلف و در جامعه ما برای وفاداری به این بیانیه بلند انجام شد. از این پس باید همه ما و به‌ویژه مسئولان پای‌کار بیایند تا این بیانیه و گام دوم و حرکت نوین کشور را رقم بزنند.

یکی از محورهای مهم و آغازین این بیانیه اشاره به این بود که انقلاب اسلامی آغازگر یک عصر جدید بود. برادران و خواهران گاهی می‌شود که در کشاکش مسائل روزمره که زیاد است و باید آن‌ها هم کار شود از عمق، اصالت و نگاه تمدنی انقلاب غافل می‌شویم. گاهی هم عده‌ای عمداً به آن توجه نمی‌کنند.

رهبری معظم آغاز بیانیه را با تأکید بر این نگاه بلند داشتند. ایشان فرمودند: آن روز که جهان میان شرق و غرب مادی تقسیم شده بود و کسی گمان یک نهضت بزرگ دینی را نمی‌برد انقلاب اسلامی ایران با قدرت و شکوه پا به میدان نهاد، چارچوب‌ها را شکست، کهنگی کلیشه‌ها را به رخ دنیا کشاند، دین و دنیا را در کنار هم مطرح کرد و آغاز عصر جدیدی را اعلام کرد. این نکته مهم بیانیه است. شما ملت ایران! شما جوانان عزیز! شما پدیدآورندگان انقلاب اسلامی! عصری نو را در حیات بشر آغاز کردید قدر این را باید دانست.

باید ما نقد کنیم، باید اشکال بگیریم، باید تلاش کنیم، باید مچ آن‌هایی که همراه انقلاب گام‌های استوار برنمی‌دارند را بگیریم، قاطع و محکم در برابر فساد و تبعیض و فقر و مشکلات باید بایستیم. این‌ها درست است اما یادمان نرود که انقلاب اسلامی چنین پایه عمیق دارد و نگاه آن به آینده بزرگ معطوف است.

دعا

نسئلک اللهم و ندعوک باسمک العظیم الاعظم الاعز الاجلّ الاکرم یا الله و… یاارحم الرحمین، اللهم ارزقنا توفیق الطاعة و بعد المعصیة و صدق النیّة و عرفان الحرمة، اللهم انصر الاسلام و اهله و اخذل الکفر و اهله و أیّد حماة الدّین،اللهم اغفر المومنین و المومنات والمسلمسن و المسلمات، الاحیا و الاموات. خدایا به ما توفیق بیشتر از برکات ماه مبارک رجب عنایت بفرما؛ خدایاباران رحمتت را فرستادی با تمام وجود از تو شاکریم باز باران رحمتت را بر ما نازل بفرما، خدایا عزاداری‌ها و سوگواری ما را قبول بفرما، خدایا ما را به رسیدگی به مستمندان، همراهی با محرومان، عبادت، دعا و نیایش، زنده داشتن یاد خدا و رونق بخشیدن به مسجد توفیق روزافزون عنایت بفرما، اعمال ما را قبول بفرما، توبه، انابه و عبادات ما را مورد لطف و کرمت خود قرار بده، گناهان ما را ببخش، ما را از شر وساوس داخلی و بیرونی محافظت بفرما، آسیب‌ها را از جامعه ما دور بدار، نسل جوان ما را به اوج عزت، ایمان و افتخار برسان، همه مخاطرات را از کشور و امت اسلام دور بدار، شر دشمنان اسلام به‌ویژه اسرائیل غاصب را از سر همه مرتفع بفرما، شر تکفیری‌ها، داعشی‌ها و تروریست‌ها را به خودشان بازبگردان، ما را از همه خطرات مصون بدار، باران رحمت و برکاتت را در این خشک‌سالی بر ما نازل بفرما، مشکلات اقتصادی کشور را مرتفع بفرما، مسئولان ما را در انجام وظایف، خدمات صادقانه و الهی‌شان به مردم آشنا و موفق بدار،مریضان ما، مریضان مدنظر و جانبازان را شفا کرامت بفرما، مسلمانان مظلوم بحرین، یمن، عراق، سوریه، میانمار و دیگر مسلمانان مظلوم در اقصا نقاط جهان را نجات کرامت بفرما، اموات و درگذشتگان ما، مراجع و علمای درگذشته، درگذشتگان از این جمع و تازه درگذشتگان را غریق بهار رحمتت بفرما، ارواح تابناک شهیدان، شهیدان اسلام و انقلاب اسلامی، شهیدان دفاع مقدس، شهیدان مدافع حرم و مقاومت و بین‌الملل اسلامی شهدای این جمع و امام شهدا را با اولیای خودت محشور بفرما. به مسئولان توفیق خدمت به مردم شریف عنایت بفرما، ما را از گناهان در همه ایام سال مصون بدار، توبه و انابه و عبادت ما را قبول بفرما، سلام ما را به امامان و مولایمان حضرت ولیعصر (عج) ابلاغ بفرما، در فرج او تعجیل بفرما.

بسم‌الله الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يلِدْ وَلَمْ يولَدْ وَلَمْ يكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ[11]