مؤلف: استاد علیرضا اعرافی
محقق: محمدکاظم مبلّغ
ناظر: احمد عابدین زاده
حجم: 50 صفحه
میزان پیشرفت: اتمام یافته
معرفی کوتاه
نياحه به معنای «برشمردن فضایل و اوصاف میت همراه با گریه و زاری بر اوست». این عمل از دو جهت موردتوجه فقها قرارگرفته است: یکی اصل جواز یا عدم جواز آن. دیگر، کسب درآمد از طریق آن. مباحث این تحقیق در پاسخ به همین دو سؤال سامانیافته و سعی دارد حکم فقهی آن را روش سازد.
معرفی مفصل
نياحه به معنای «برشمردن فضایل و اوصاف میت همراه با گریه و زاری بر اوست». این عمل از دو جهت موردتوجه فقها قرارگرفته است: یکی اصل جواز یا عدم جواز آن. دیگر، کسب درآمد از طریق آن. مباحث این تحقیق در پاسخ به همین دو سؤال سامانیافته و سعی دارد حکم فقهی آن را روش سازد.
مباحث این تحقیق در دو فصل تدوینیافته است: فصل اول، به مفهوم نیاحه و واژگان مرتبط و دیدگاه فقهای عامه و خاصه اختصاصیافته است. فصل دوم از دو بخش: روایات نیاحه و طُرق جمع آنها تشکیلشده است. روایات نیاحه سه طایفهاند: مانعه، مجوّزه و مفصّله. راههای مختلفی برای جمع این روایات مطرحشده که بهترین آنها حمل روایات مانعه بر کراهت است، با این فرمول که: روایات مفصله را به دلیل عدم اعتبار در نظر نمیگیریم و روایات مانعه و مجوزه که هرکدام دلالت ظنی و قطعی دارند، با طرح دلالت ظنی و اخذ دلالت قطعی آنها، حکم کراهت نیاحه را به دست میآید. این نتیجهگیری برای غیر معصوم است اما در مورد معصومین (ع) دلیل خاص وجود دارد که نهتنها نیاحه بر آنها جایز بلکه مستحب است.
پس نتیجه نهایی حکم نیاحه کراهت است مگر در مورد معصومین(ع)؛ ازآنجاییکه بین نیاحه و کسب با آن ملازمه عرفی وجود دارد، لازمه کراهت نیاحه، کراهت کسب نیاحه هم است.