مؤلف: استاد علیرضا اعرافی
مقرّر: جواد ابراهیمی
ناظر: احمد عابدین زاده
حجم: 90 صفحه
میزان پیشرفت: اتمام یافته
معرفی کوتاه
بررسی مباحث حفظ و تکسب به کتب ضلال، عدم مالیت کتب ضاله و وجوب اتلاف، موضوع این پروژه است. درباره حرمت حفظ و نگهداری کتب ضلال، به مفاد برخی آيات و روايات مرتبط و نیز دلیل عقل تمسک شده است.
معرفی مفصل
اهتمام به از بین بردن برخی اسبابی که زمینهی گمراهی توده مردم را فراهم میکند، یکی از موضوعات مدنظر فقها از گذشته تاکنون(مکاسب محرمه) بوده است. بر همین اساس فقها به بررسی حکم حفظ کتب ضلال پرداختهاند. در این ارتباط مباحث حرمت حفظ (شامل حفظ و نگهدارى، مرمّت، بازسازى و نسخهبردارى) و تکسب به کتب ضلال، عدم مالیت کتب ضاله و وجوب اتلاف مطرح است.
درباره حرمت حفظ و نگهداری کتب ضلال، به مفاد برخی آيات و روايات مرتبط و نیز دلیل عقل تمسک شده است. مجموعه آیات قرآن ذیل پنج دلیل مستقل ارائه شده که از آنها حرمت حفظ و نگهداری بهطور مستقل استفاده نمیشود، بلکه چنانچه حفظ آن بالفعل موجب اضلال یا مقدمهی اضلال باشد، محرم است.
ادله روایی نیز در دو بخش شامل
1. روایات تعلیم و تکلم به ضلال و تسنین سنن سیئه
2. روایات مربوط به سببیت در فساد بیان شده است.
در تعابیر ادله روایی نظیر تعلیم، تکلم و پایهریزی سنتهای باطل شراکت در گمراهی دیگران مدنظر است که حرمت آن مثل ادله قرآنی مشروط به اطمینان به تحقق ضلال یا اضلال است.
درباره دلیل عقل نیز میتوان گفت در صورتی که احتمال عقلایی ضرر وجود داشته و راه دفع ضرر از شخص و نزدیکان او، تنها از بین بردن باشد، برای اثبات قبح حفظ کتب ضلال و لزوم اتلاف آن قابل تمسک است.
حاصل بررسی مجموعه ادله: در صورتی که حفظ و خریدوفروش کتب ضلال با اطمینان منجر به گمراهی خود شخص و یا اضلال دیگران باشد، حفظ آن حرام است.